แอปปลอมและไฟล์ APK แปลกปลอม สังเกตอย่างไรก่อนกดติดตั้ง
15 ตุลาคม 2569

สมัยก่อนมิจฉาชีพต้องหลอกให้เราบอกรหัสผ่านทางโทรศัพท์ ผู้เสียหายยังมีโอกาสได้ยินน้ำเสียงและฉุกคิดได้ ทุกวันนี้หลายกรณีไม่ต้องคุยกันเลย แค่ส่งลิงก์ให้กดโหลดไฟล์แอปมาติดตั้ง แอปนั้นก็อาจอ่านข้อความ ดูหน้าจอ หรือควบคุมเครื่องได้เอง ภัยแบบใหม่จึงเงียบกว่าและเร็วกว่าเดิมมาก
ภาพรวมของกลโกงออนไลน์ที่คนเมืองเจอในชีวิตประจำวันมีหลายแบบ บทนี้เจาะเฉพาะเรื่องแอปปลอมและไฟล์ APK ซึ่งเป็นไฟล์ติดตั้งแอปบนระบบแอนดรอยด์
เช็กทีละขั้นก่อนกดติดตั้ง
- ดูว่าลิงก์มาจากไหน ข้อความหรือแชทที่ให้กดโหลดแอปเพื่อรับเงินคืน อัปเดตข้อมูล หรือจ่ายค่าปรับ ควรถือว่าน่าสงสัยไว้ก่อน หน่วยงานและธนาคารที่น่าเชื่อถือไม่ส่งไฟล์ติดตั้งแอปมาทางแชท ถ้าไม่แน่ใจ ให้โทรกลับเบอร์ทางการที่หาเองจากเว็บไซต์หรือหลังบัตร
- ติดตั้งจากร้านค้าแอปทางการเท่านั้น ไฟล์ที่ลงท้ายด้วย .apk ซึ่งส่งมาให้โหลดโดยตรงคือสัญญาณเตือนสำคัญ ถ้ามือถือถามว่าจะอนุญาตให้ติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักไหม ให้หยุดตรงนั้น
- ตรวจชื่อผู้พัฒนาและรายละเอียดในร้านค้าแอป แอปปลอมมักใช้ชื่อและโลโก้คล้ายของจริง แต่ชื่อผู้พัฒนาไม่ตรง จำนวนรีวิวน้อยผิดปกติ หรือคำบรรยายสะกดผิดหลายจุด
- อ่านสิทธิ์ที่แอปขอ แอปไฟฉายไม่จำเป็นต้องอ่านข้อความ แอปเกมไม่จำเป็นต้องควบคุมหน้าจอ ถ้าแอปขอสิทธิ์การช่วยเหลือการเข้าถึง หรือขอแสดงผลทับแอปอื่นโดยไม่มีเหตุผล ให้ยกเลิกทันที
- ระวังรูปแชร์ที่มีข้อมูลเกินจำเป็น มิจฉาชีพบางรายเลือกเหยื่อจากข้อมูลที่โพสต์ไว้ เช่น ภาพบัตรหรือที่อยู่ การแชร์รูปเที่ยวแบบไม่เผยตำแหน่งและข้อมูลส่วนตัวช่วยลดโอกาสโดนเล็งเป้าตั้งแต่ต้น
- อัปเดตระบบและอุปกรณ์ให้เป็นปัจจุบัน มือถือที่ได้รับแพตช์ความปลอดภัยล่าสุดปิดช่องโหว่ได้มากกว่า หลักเดียวกันใช้กับการอัปเดตเฟิร์มแวร์เราเตอร์และกล้องในบ้าน เพราะทุกเครื่องในเครือข่ายเดียวกันเกี่ยวโยงกัน
หลักคิดนี้ใช้กับคอมพิวเตอร์ได้เหมือนกัน ก่อนโหลดโปรแกรมฟรีจากเว็บใด ลองอ่านเกณฑ์เลือกเว็บโหลดโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์ที่ไว้ใจได้ และโหลดจากเว็บของผู้พัฒนาโดยตรงเมื่อทำได้
ถ้าเผลอติดตั้งไปแล้ว
อย่าเพิ่งตกใจจนลืมลำดับ ให้ตัดอินเทอร์เน็ตทั้งไวไฟและเน็ตมือถือก่อน เพื่อไม่ให้แอปส่งข้อมูลออกไปต่อ จากนั้นติดต่อธนาคารทุกแห่งที่มีแอปอยู่ในเครื่องผ่านเบอร์ทางการเพื่อขอระงับธุรกรรม แล้วถอนการติดตั้งแอปที่น่าสงสัย ถ้าถอนไม่ได้ อาจต้องนำเครื่องไปศูนย์บริการหรือรีเซ็ตเครื่อง
เปลี่ยนรหัสผ่านอีเมลและบัญชีสำคัญจากอุปกรณ์เครื่องอื่นที่ปลอดภัย และแจ้งความกับตำรวจไซเบอร์หรือสถานีตำรวจ เก็บหลักฐานไว้ให้ครบ ทั้งข้อความ ลิงก์ และภาพหน้าจอ
สามเรื่องที่ควรติดตัวไว้:
- ไฟล์ติดตั้งแอปที่ส่งมาทางแชทหรือ SMS ให้ถือว่าไม่ปลอดภัยไว้ก่อน
- ติดตั้งจากร้านค้าแอปทางการ และอ่านสิทธิ์ที่แอปขอทุกครั้ง
- ถ้าพลาดไปแล้ว ตัดเน็ต โทรหาธนาคาร แล้วแจ้งความ ตามลำดับ