BangkokTechModern

ดิจิทัลดีท็อกซ์สำหรับคนทำงานในเมือง ลดเวลาหน้าจอโดยไม่ต้องตัดขาด

ดิจิทัลดีท็อกซ์สำหรับคนทำงานในเมือง ลดเวลาหน้าจอโดยไม่ต้องตัดขาด
ที่มา: Wikimedia Commons

ยืนรอรถไฟฟ้าแค่สองนาที มือก็หยิบมือถือขึ้นมาเปิดแอปโดยไม่ได้ตั้งใจ ไถผ่านไปไม่กี่โพสต์ รถมาถึง ขึ้นรถแล้วก็ไถต่อ กว่าจะรู้ตัวก็ถึงสถานีปลายทาง และจำไม่ได้ว่าเพิ่งอ่านอะไรไป

ภาพนี้คุ้นตาคนทำงานในเมืองแทบทุกคน การลดเวลาหน้าจอจึงไม่ใช่เรื่องของการ “เลิกเล่นมือถือ” ซึ่งคนที่ต้องใช้มือถือทำงาน จ่ายเงิน และเดินทางทำไม่ได้จริง แต่เป็นเรื่องของการเข้าใจว่าอะไรดึงเราไว้ แล้วออกแบบการใช้งานใหม่

ทำไมมือถือดึงความสนใจได้เก่งนัก

แอปส่วนใหญ่ถูกออกแบบให้เราใช้ต่อไปเรื่อยๆ ฟีดที่เลื่อนได้ไม่สิ้นสุดทำให้ไม่มีจุดหยุดตามธรรมชาติ ระบบแนะนำเนื้อหาเรียนรู้ว่าเราหยุดดูอะไรนาน แล้วป้อนเนื้อหาแบบนั้นมาอีก ส่วนการแจ้งเตือนทำหน้าที่เหมือนเสียงเรียก ดึงเรากลับเข้าแอปแม้ไม่ได้ตั้งใจจะเปิด

อีกปัจจัยคือความไม่แน่นอน เราไม่รู้ว่าเปิดครั้งนี้จะเจออะไร อาจเป็นข้อความสำคัญหรืออาจไม่มีอะไรเลย ความไม่แน่นอนนี้เองที่ทำให้การเช็กมือถือกลายเป็นนิสัยที่เลิกยาก

แยกการใช้งานที่จำเป็นออกจากการใช้งานตามนิสัย

ขั้นแรกคือแยกให้ออกว่าเวลาหน้าจอไหน “ทำงานให้เรา” และเวลาไหน “เราทำงานให้แอป” การเปิดแผนที่ เช็กเวลารถ หรือจ่ายเงิน เป็นการใช้ที่มีเป้าหมาย คล้ายกับแอปจำเป็นที่ช่วยให้ชีวิตในเมืองคล่องขึ้น ส่วนการไถฟีดระหว่างรอ เป็นการใช้ตามนิสัย

ลองเปิดหน้าสรุปเวลาหน้าจอในเมนูตั้งค่าของมือถือ ดูว่าแอปไหนกินเวลามากที่สุด และช่วงไหนของวันที่ใช้มาก ข้อมูลนี้ช่วยให้เห็นภาพจริง แทนการเดาเอาเอง

แนวคิดแบบสโตอิกที่แยกสิ่งที่เราควบคุมได้ออกจากสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ ช่วยมองเรื่องนี้ได้ชัดขึ้น เราห้ามข่าวหรือข้อความไม่ให้เข้ามาไม่ได้ แต่เลือกได้ว่าจะเปิดดูเมื่อไร ใครสนใจแนวคิดนี้ลองอ่านหลักของสโตอิกเรื่องแยกสิ่งที่อยู่ในมือเรากับสิ่งที่อยู่นอกมือเพิ่มเติม

วิธีลงมือที่ใช้ได้จริงในวันทำงาน

วันหยุดหรือตอนเที่ยวก็ไม่จำเป็นต้องทิ้งมือถือไว้ที่บ้าน ใช้เฉพาะงานที่ช่วยจริง เช่นส่องกล้องมือถือแปลเมนูอาหารในร้าน แล้วเก็บเข้ากระเป๋า แทนการถ่ายแล้วโพสต์ต่อทันที

ลองถามตัวเองดู

ครั้งล่าสุดที่คุณหยิบมือถือขึ้นมา คุณตั้งใจจะทำอะไร และวางลงหลังทำสิ่งนั้นเสร็จ หรือยังไถต่อไปอีกหลายนาที?