ของเล่นอัจฉริยะที่ต่ออินเทอร์เน็ต พ่อแม่ควรเช็กเรื่องความเป็นส่วนตัวอะไรบ้าง
14 ตุลาคม 2569

ของเล่นที่ลูกได้เป็นของขวัญวันเกิดยุคนี้ หลายชิ้นต้องโหลดแอปและเชื่อมไวไฟก่อนถึงจะเล่นได้ พ่อแม่จำนวนไม่น้อยกดยอมรับเงื่อนไขทุกหน้าเพื่อให้ลูกได้เล่นเร็วๆ แล้วก็ไม่ได้กลับไปดูอีกเลยว่าของเล่นชิ้นนั้นฟังอะไร เห็นอะไร และส่งข้อมูลไปที่ไหน
แต่ละประเภทมีจุดที่ต้องดูต่างกัน ไล่ทีละแบบได้ดังนี้
ของเล่นที่ฟังและพูดได้
ตุ๊กตาและหุ่นยนต์ที่คุยโต้ตอบ
ของเล่นแบบนี้มีไมโครโฟนในตัว บางชิ้นฟังตลอดเวลาเพื่อรอคำสั่ง บางชิ้นต้องกดปุ่มก่อนพูด ให้เลือกแบบที่ต้องกดปุ่มถ้าเลือกได้ และดูในแอปว่าเสียงที่บันทึกถูกเก็บไว้ที่ไหน ลบได้ไหม
ลำโพงอัจฉริยะสำหรับเด็ก
ลำโพงที่เล่านิทานหรือเปิดเพลงตามคำสั่ง ควรตั้งค่าโหมดสำหรับเด็ก ปิดการสั่งซื้อด้วยเสียง และตรวจประวัติคำสั่งเป็นระยะ บางครั้งจะเห็นว่าลูกถามอะไรที่พ่อแม่ควรคุยด้วยตัวเองมากกว่า
ของเล่นที่มองเห็นได้
ของเล่นมีกล้องและหุ่นยนต์บังคับผ่านแอป
หุ่นยนต์หรือรถบังคับที่ส่งภาพจากกล้องขึ้นมือถือ ทำให้เห็นภาพภายในบ้านได้ ควรตรวจว่าภาพถูกส่งตรงระหว่างของเล่นกับมือถือ หรือผ่านเซิร์ฟเวอร์ภายนอก ตั้งรหัสผ่านของแอปให้แข็งแรง และเก็บของเล่นในจุดที่กล้องไม่หันเข้าห้องนอนเมื่อไม่ได้เล่น
แท็บเล็ตและกล้องสำหรับเด็ก
แท็บเล็ตเด็กบางรุ่นมีแอปแต่งภาพหรือสร้างภาพในตัว เป็นโอกาสดีที่จะเริ่มสอนว่าภาพที่เห็นอาจไม่ใช่ภาพจริง พ่อแม่เองก็ควรรู้วิธีจับพิรุธภาพที่ถูกแต่งหรือสร้างด้วย AI เพื่ออธิบายให้ลูกเข้าใจด้วยตัวอย่างจริง
อุปกรณ์ที่รู้ตำแหน่ง
นาฬิกาเด็กติดจีพีเอส
นาฬิกาที่โทรได้และบอกตำแหน่ง ช่วยให้พ่อแม่อุ่นใจ แต่ข้อมูลตำแหน่งของเด็กเป็นข้อมูลที่อ่อนไหวมาก ควรจำกัดคนที่เห็นตำแหน่งไว้เฉพาะผู้ปกครอง และคุยกับลูกตามวัยว่าทำไมถึงใช้ หลักการเดียวกับการแชร์ตำแหน่งระหว่างเดินทางในครอบครัวโดยไม่ละเมิดกันใช้กับเด็กได้เช่นกัน เพียงปรับให้เหมาะกับวัย
แอปและบัญชีที่มาคู่กับของเล่น
ก่อนสร้างบัญชี
อ่านนโยบายความเป็นส่วนตัวอย่างน้อยในส่วนที่บอกว่าเก็บข้อมูลอะไร เก็บนานแค่ไหน และให้ใครบ้าง ใส่ข้อมูลของลูกเท่าที่จำเป็น ไม่ต้องใส่ชื่อจริงเต็มหรือวันเกิดจริงถ้าแอปไม่ได้บังคับ ประเทศไทยมีพ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ที่ให้สิทธิ์เราขอดูหรือขอลบข้อมูลได้ ถ้าบริการนั้นอยู่ในขอบเขตของกฎหมาย
ตอนติดตั้งแอป
โหลดแอปของของเล่นจากร้านค้าแอปทางการเท่านั้น ถ้ากล่องหรือคู่มือให้สแกนคิวอาร์โค้ดไปโหลดไฟล์จากเว็บอื่น ให้ตรวจก่อนตามหลักการดูแอปปลอมก่อนกดติดตั้ง และอัปเดตแอปกับเฟิร์มแวร์ของเล่นเมื่อผู้ผลิตออกเวอร์ชันใหม่
เมื่อเลิกเล่นหรือส่งต่อ
ก่อนยกของเล่นให้ญาติหรือขายต่อ ให้รีเซ็ตเป็นค่าโรงงานและลบบัญชีในแอป ไม่อย่างนั้นเจ้าของคนใหม่อาจเห็นข้อมูลหรือเสียงที่บันทึกไว้
ความปลอดภัยที่จับต้องได้
นอกจากเรื่องข้อมูล ของเล่นหลายชิ้นยังมีความเสี่ยงทางกายด้วย ชิ้นส่วนเล็กที่หลุดง่ายเสี่ยงต่อการกลืนในเด็กเล็ก และแบตเตอรี่แบบกระดุมในของเล่นอิเล็กทรอนิกส์อันตรายมากถ้าเด็กกลืนเข้าไป ควรเลือกของเล่นที่ฝาช่องแบตขันด้วยสกรู และศึกษารูปแบบของเล่นที่เสี่ยงต่อร่างกายเด็กเล็กไว้ประกอบ ถ้าสงสัยว่าเด็กกลืนแบตเตอรี่หรือชิ้นส่วนเข้าไป ให้รีบพาไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอดูอาการ