แพลตฟอร์มซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล เช็กอย่างไรว่าได้รับอนุญาตถูกต้อง
8 ตุลาคม 2569

สมัยก่อน ถ้าใครอยากซื้อทองหรือหุ้น อย่างน้อยก็ต้องเดินเข้าร้านทองที่มีหน้าร้าน หรือเปิดบัญชีกับบริษัทหลักทรัพย์ที่มีสาขาให้ไปนั่งคุยได้ ความน่าเชื่อถือส่วนหนึ่งมาจากการได้เห็นสถานที่และคนจริงๆ
ทุกวันนี้ การซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลอย่างคริปโตเคอร์เรนซีหรือโทเคน เริ่มต้นได้ในแอปเดียวบนมือถือ สมัครเสร็จในไม่กี่นาที หน้าตาแอปสวยพอๆ กันไปหมด สิ่งที่หายไปคือโอกาสได้ “ดูหน้าร้าน” คำถามว่าใครเป็นคนดูแลเงินของเรา และเขาได้รับอนุญาตหรือเปล่า จึงต้องเช็กด้วยวิธีอื่นแทน
ในไทย ใครเป็นคนอนุญาตให้เปิดแพลตฟอร์มแบบนี้
ผู้ที่ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลในไทยอยู่ภายใต้การกำกับของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือ ก.ล.ต. ตามพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561 ธุรกิจมีหลายประเภท เช่น ศูนย์ซื้อขายที่จับคู่คำสั่งซื้อขายระหว่างผู้ใช้ นายหน้าที่ส่งคำสั่งแทนลูกค้า และผู้ค้าที่ซื้อขายกับลูกค้าโดยตรง แต่ละประเภทต้องได้รับใบอนุญาตตามประเภทของตัวเอง
แปลว่าเวลาเช็ก เราไม่ได้ดูแค่ว่า “มีใบอนุญาตไหม” แต่ควรดูด้วยว่าได้รับอนุญาตให้ทำธุรกิจแบบที่เรากำลังจะใช้บริการหรือเปล่า
จะเช็กรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตได้จากที่ไหน
แหล่งที่เชื่อถือได้ที่สุดคือเว็บไซต์ของ ก.ล.ต. เอง ซึ่งเผยแพร่รายชื่อผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาต และมีประกาศเตือนเกี่ยวกับบุคคลหรือแพลตฟอร์มที่ไม่ได้รับอนุญาตเป็นระยะ ให้พิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์ของหน่วยงานเอง หรือค้นจากเครื่องมือค้นหาแล้วสังเกตโดเมนให้ดี อย่ากดลิงก์ที่คนส่งมาในแชท
เมื่อเจอรายชื่อแล้ว ลองเทียบสามอย่าง คือ ชื่อนิติบุคคลที่จดทะเบียน ชื่อแบรนด์ที่ใช้ในแอป และที่อยู่เว็บไซต์หรือชื่อผู้พัฒนาแอปในร้านค้าแอป หลายครั้งแอปปลอมตั้งชื่อคล้ายของจริงแค่ตัวอักษรเดียว หรือใช้โลโก้สีเดียวกัน ถ้าทั้งสามอย่างไปคนละทาง ให้หยุดไว้ก่อน
แอปที่คนใช้เยอะ มีรีวิวดี แปลว่าได้รับอนุญาตแล้วใช่ไหม
ไม่ใช่ จำนวนผู้ใช้ ยอดดาวน์โหลด หรือรีวิวในร้านค้าแอป ไม่ได้บอกสถานะทางกฎหมายเลย แพลตฟอร์มต่างประเทศบางแห่งมีชื่อเสียงระดับโลก แต่ไม่ได้รับอนุญาตให้ให้บริการกับคนในไทย การมีสำนักงานสวยๆ หรือมีหมุดอยู่บนแผนที่ก็ไม่ได้ช่วยยืนยันอะไร เพราะหมุดบนแผนที่ออนไลน์เป็นสิ่งที่ร้านไหนก็สร้างเองได้ ดาราหรืออินฟลูเอนเซอร์ที่โปรโมตก็เช่นกัน การรับงานรีวิวไม่ได้แปลว่าเขาตรวจสอบใบอนุญาตแทนเราแล้ว
อีกสัญญาณที่ควรระวังคือแพลตฟอร์มที่ให้โอนเงินเข้าบัญชีส่วนตัวของบุคคล แทนที่จะเป็นบัญชีของบริษัท หรือมีคนติดต่อมาเสนอ “ช่วยเทรดให้” แล้วรับประกันผลตอบแทน ผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตมีขั้นตอนยืนยันตัวตนลูกค้าเป็นระบบ และฝากถอนผ่านช่องทางที่เชื่อมกับบัญชีธนาคารชื่อเดียวกับเรา คนที่คุ้นกับการโอนจ่ายผ่านแอปธนาคารและพร้อมเพย์ในชีวิตประจำวัน อาจเคยชินกับการโอนเร็วๆ แต่กับแพลตฟอร์มลงทุน การชะลอสักนิดเพื่อดูชื่อบัญชีปลายทางคุ้มค่ากว่า
ได้รับอนุญาตแล้ว แปลว่าไม่มีความเสี่ยงหรือเปล่า
ใบอนุญาตบอกว่าผู้ให้บริการอยู่ในระบบกำกับดูแล ต้องทำตามเกณฑ์ที่หน่วยงานวางไว้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าราคาสินทรัพย์จะขึ้น ราคาเหรียญยังผันผวนได้มาก และเราอาจขาดทุนได้แม้ใช้แพลตฟอร์มที่ถูกต้องทุกอย่าง
นอกจากเช็กตัวแพลตฟอร์ม ก็ต้องทำการบ้านเรื่องตัวเหรียญเองด้วย ว่าโครงการทำอะไร ใครอยู่เบื้องหลัง และความเสี่ยงอยู่ตรงไหน ใครเริ่มไม่ถูก ลองดูวิธีไล่อ่านข้อมูลโครงการของเหรียญด้วยตัวเองก่อนตัดสินใจ ไว้เป็นแนวทาง แล้วตัดสินใจตามเงินที่เสียได้จริงๆ ไม่ใช่ตามกระแสในกลุ่มแชท
การเช็กควรเป็นนิสัย ไม่ใช่ทำครั้งเดียวตอนสมัคร เหมือนคนเล่นโดรนที่รู้ว่าต้องดูสภาพแบตลิเธียมทุกครั้งก่อนเอาขึ้นบิน แม้จะเพิ่งใช้ไปเมื่อวาน สถานะของผู้ให้บริการเปลี่ยนได้ ทั้งถูกเพิกถอน ถูกพักใบอนุญาต หรือมีประกาศเตือนเพิ่ม ลองกลับไปดูประกาศของ ก.ล.ต. เป็นระยะ
ถ้าเจอปัญหาหรือสงสัยว่าถูกหลอก ทำอะไรได้บ้าง
เก็บหลักฐานทุกอย่างไว้ก่อน ทั้งภาพหน้าจอแอป สลิปการโอน ชื่อบัญชีปลายทาง และแชทที่คุยกัน จากนั้นติดต่อธนาคารของเราโดยเร็วเพื่อแจ้งเรื่องธุรกรรมที่ผิดปกติ แล้วร้องเรียนไปที่ ก.ล.ต. และแจ้งความกับเจ้าหน้าที่ตำรวจผ่านช่องทางรับแจ้งความออนไลน์ หากเป็นแพลตฟอร์มที่ได้รับอนุญาต ให้ร้องเรียนผ่านฝ่ายดูแลลูกค้าของผู้ให้บริการก่อนพร้อมขอเลขเรื่องไว้ ถ้าไม่ได้รับการแก้ไขจึงยกเรื่องไปที่หน่วยงานกำกับ ยิ่งลงมือเร็ว โอกาสติดตามเงินก็ยิ่งมีมากกว่าการรอดูท่าที